<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Zwerglippfische</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Zwerglippfische"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Zwerglippfische rootpage-Zwerglippfische skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Zwerglippfische</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r183054365">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}.mw-parser-output table.taxobox{background:white;border:1px solid #72777d;border-collapse:collapse;clear:right;float:right;margin:1em 0 1em 1em}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>th{background:#9bcd9b;border:1px solid #72777d;text-align:center}.mw-parser-output table.taxobox.palaeobox>*>*>th{background:#e7dcc3}.mw-parser-output table.taxobox.parabox>*>*>th{background:#b9b9b9}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.Person,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-name,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-bild,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-zeit{text-align:center}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<table cellpadding="2" class="float-right taxobox infobox" id="Vorlage_Taxobox" style="width:300px;margin-top:0.5em;" summary="Taxobox">
<tbody><tr>
<th>Zwerglippfische
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-bild" style="font-size:smaller;">
<p><a href="Sechsstreifen-Lippfisch" title="Sechsstreifen-Lippfisch">Sechsstreifen-Lippfische</a><br>(<i>Pseudocheilinus hexataenia</i>)
</p>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Systematik_(Biologie)" title="Systematik (Biologie)">Systematik</a>
</th></tr>
<tr>
<td>
<table class="toptextcells" style="width:100%;">
<tbody><tr>
<td>
</td>
<td><a href="Acanthomorpha" title="Acanthomorpha">Acanthomorphata</a>
</td></tr>
<tr>
<td>
</td>
<td><a href="Stachelflosser" title="Stachelflosser">Stachelflosser</a> (Acanthopterygii)
</td></tr>
<tr>
<td>
</td>
<td><a href="Barschverwandte" title="Barschverwandte">Barschverwandte</a> (Percomorphaceae)
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Ordnung_(Biologie)" title="Ordnung (Biologie)">Ordnung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Lippfische" title="Lippfische">Labriformes</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Familie</a>:</i>
</td>
<td><a href="Lippfische" title="Lippfische">Lippfische</a> (Labridae)
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Unterfamilie</a>:</i>
</td>
<td>Zwerglippfische
</td></tr>
</tbody></table>
</td></tr>
<tr>
<th><a href="Nomenklatur_(Biologie)" title="Nomenklatur (Biologie)">Wissenschaftlicher Name</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-name">Cirrhilabrinae
</td></tr>
<tr>
<td class="Person"><a href="John_Ernest_Randall" title="John Ernest Randall">Randall</a>, 1999
</td></tr>
</tbody></table>
<p>Die <b>Zwerglippfische</b> (Cirrhilabrinae<sup id="cite_ref-Brownstein_et_al_2025_1-0" class="reference"><a href="#cite_note-Brownstein_et_al_2025-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>) sind eine Unterfamilie der <a href="Lippfische" title="Lippfische">Lippfische</a> (Labridae).
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Merkmale">Merkmale</h2></div>
<p>Zwerglippfische werden zwischen 6 und 15 Zentimeter lang. Gemeinsames Merkmal aller Arten sind die durch eine schräg verlaufende Hornhaut in zwei gleich große Hälften geteilten <a href="Linse_(Auge)" title="Linse (Auge)">Linsen</a>. Die Augen funktionierenden dadurch wie <a href="Bifocallinsen" class="mw-redirect" title="Bifocallinsen">Bifocallinsen</a> und eine Augenhälfte hat dabei die Funktion einer Nahlinse, eine offensichtliche Anpassung an das Aufspüren kleiner, sich teilweise sehr nah befindender Beutetiere.<sup id="cite_ref-Randal_2-0" class="reference"><a href="#cite_note-Randal-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-Heemstra_3-0" class="reference"><a href="#cite_note-Heemstra-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Lebensweise">Lebensweise</h2></div>
<p><i>Cirrhilabrus</i>-<a href="Art_(Biologie)" title="Art (Biologie)">Arten</a> leben in Haremsgruppen aus einem Männchen und mehreren Weibchen nach Art der <a href="Fahnenbarsche" title="Fahnenbarsche">Fahnenbarsche</a> im Freiwasser an Riffhängen und jagen <a href="Zooplankton" class="mw-redirect" title="Zooplankton">Zooplankton</a>. Bei diesen Meerwasserfischen unterscheiden sich die Geschlechter in der Färbung. <i>Pseudocheilinus</i>-Arten wie der <a href="Sechsstreifen-Lippfisch" title="Sechsstreifen-Lippfisch">Sechsstreifen-Lippfisch</a> (<i>Pseudocheilinus hexataenia</i>) und der Achtstreifen-Lippfisch (<i>Pseudocheilinus octotaenia</i>) leben versteckt zwischen den Korallen und jagen kleine Krebstiere in Spalten und Zwischenräumen.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Gattungen_und_Arten">Gattungen und Arten</h2></div>
<ul><li>Gattung <i><a href="Cirrhilabrus" title="Cirrhilabrus">Cirrhilabrus</a></i> <a href="Coenraad_Jacob_Temminck" title="Coenraad Jacob Temminck">Temminck</a> & <a href="Hermann_Schlegel" title="Hermann Schlegel">Schlegel</a>, 1845
<ul><li>über 60 Arten.</li></ul></li>
<li>Gattung <i><a href="Paracheilinus" title="Paracheilinus">Paracheilinus</a></i> Fourmanoir, 1955
<ul><li>etwa 20 Arten.</li></ul></li>
<li>Gattung <i>Pseudocheilinops</i> Schultz, 1960
<ul><li><i><a href="Pseudocheilinops_ataenia" title="Pseudocheilinops ataenia">Pseudocheilinops ataenia</a></i> Schultz, 1960</li></ul></li>
<li>Gattung <i><a href="Pseudocheilinus" title="Pseudocheilinus">Pseudocheilinus</a></i> <a href="Pieter_Bleeker" title="Pieter Bleeker">Bleeker</a>, 1862
<ul><li><i>Pseudocheilinus citrinus</i> Randall, 1999</li>
<li><i>Pseudocheilinus dispilus</i> Randall, 1999</li>
<li><i>Pseudocheilinus evanidus</i> Jordan & Evermann, 1903</li>
<li><a href="Sechsstreifen-Lippfisch" title="Sechsstreifen-Lippfisch">Sechsstreifen-Lippfisch</a> (<i>Pseudocheilinus hexataenia</i>) (Bleeker, 1857)</li>
<li><i>Pseudocheilinus ocellatus</i> Randall, 1999</li>
<li><i><a href="Pseudocheilinus_octotaenia" class="mw-redirect" title="Pseudocheilinus octotaenia">Pseudocheilinus octotaenia</a></i> Jenkins, 1901</li>
<li><i>Pseudocheilinus tetrataenia</i> Schultz, 1960</li></ul></li>
<li>Gattung <i>Pteragogus</i> Peters, 1855
<ul><li><i>Pteragogus aurigarius</i> (Richardson, 1845)</li>
<li><i>Pteragogus clarkae</i> Randall, 2013</li>
<li><i><a href="Pteragogus_cryptus" title="Pteragogus cryptus">Pteragogus cryptus</a></i> Randall, 1981</li>
<li><i>Pteragogus enneacanthus</i> (Bleeker, 1853)</li>
<li><i>Pteragogus flagellifer</i> (Valenciennes, 1839)</li>
<li><i>Pteragogus guttatus</i> (Fowler & Bean, 1928)</li>
<li><i>Pteragogus pelycus</i> Randall, 1981</li>
<li><i>Pteragogus taeniops</i> (Peters, 1855)</li>
<li><i>Pteragogus trispilus</i> Randall, 2013</li>
<li><i>Pteragogus variabilis</i> Randall, 2013</li></ul></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>E. Lieske, R.F. Myers: <i>Korallenfische der Welt</i>, 1994, Jahr Verlag, ISBN 3-86132-112-2.</li>
<li>M. W. Westneat, M. E. Alfaro: <i>Phylogenetic relationships and evolutionary history of the reef fish family Labridae</i>. Molecular Phylogenetics and Evolution 36 (2005): S. 370–390, <a href="https://doi.org/10.1016/j.ympev.2005.02.001" class="extiw external" title="doi:10.1016/j.ympev.2005.02.001">DOI: 10.1016/j.ympev.2005.02.001</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-Brownstein_et_al_2025-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Brownstein_et_al_2025_1-0">↑</a></span> <span class="reference-text">
Chase D. Brownstein, Richard C. Harrington, Laura R. V. Alencar, David R. Bellwood, John H. Choat, Luiz A. Rocha, Peter C. Wainwright, Jose Tavera, Edward D. Burress, Martha M. Muñoz, Peter F. Cowman und Thomas J. Near: <i>Phylogenomics establishes an Early Miocene reconstruction of reef vertebrate diversity.</i> Science Advances, Vol. 11, Nr. 19, Mai 2025, <a href="https://doi.org/10.1126/sciadv.adu6149" class="extiw external" title="doi:10.1126/sciadv.adu6149">DOI: 10.1126/sciadv.adu6149</a></span>
</li>
<li id="cite_note-Randal-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Randal_2-0">↑</a></span> <span class="reference-text">
John E. Randal (1999): <i>Revision of the Indo-Pacific labrid fishes of the genus Pseudocheilinus with descriptions of three new species.</i> Indo-Pacific Fishes, 28, 1–34.</span>
</li>
<li id="cite_note-Heemstra-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-Heemstra_3-0">↑</a></span> <span class="reference-text">
Phil Heemstra und Elaine Heemstra: <i>The coastal fishes of Southern Africa.</i> NISC (Pty) Ltd (National Inquiry Services Centre) (Dezember 2004), ISBN 978-1-920033-01-9, S. 335.</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-10-24" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Zwerglippfische&oldid=260873834">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>